قدرت فضای عمومی

قدرت فضای عمومی

در ۲ مرداد | مجموعه علمی آموزشی, مقالات | توسط | دیدگاه 1 دیدگاه

قدرت فضای عمومی

توضیح عکس : پروژه مربوط به فضاهای عمومی، موجب تشکیل جشنواره موزه عمومی نیویورک شد که گوگن هایم در سال 1978 در آن شرکت نمود. عکس از دانکن بل – 2013 – بنیاد سولومان. آر. گوگن هایم – نیویورک.

امروزه بحث در مورد فضاهای عمومی، موضوعی است که تمام جنبه‌های زندگی انسان‌ها را در شهرها شامل می‌شود. این موضوع حاوی حق انسان‌ها برای گردهمایی به منظور همبستگی و اعتراض می‌باشد، همانطور که در پارک گزی استانبول در اوایل امسال شاهد بودیم؛ اولویت ما درباره مردم، مربوط به وسایل نقلیه و تعهد ما برای تجربیات لذت بخش شهری بوده است. فضای عمومی تبدیل به یک اولویت برای مسئولین شهری و ساکنین شهرها در سراسر جهان و حتی اعضای مسکن سازمان ملل شده که تعهد اخیرشان برای صدور یک قطعنامه رسمی در مورد بهبود و توسعه شهرهای پایدار از طریق دسترسی به فضاهای عمومی شهری با کیفیت، فضای عمومی را در صدر برنامه‌های کاری آن‌ها قرار داده است.

واضح است که در حال حاضر فضای عمومی، بیشتر به عنوان یک موضوع لوکس تلقی می‌شود، اما واقعاً فضای عمومی چیست؟ و در کجا نیاز داریم که بحثی را درباره آن شروع کرده و بتوانیم آنرا آغاز نماییم؟ برای پاسخ به این سؤالات، من با طراح فوق العاده مکان و به ویژه یکی از افراد فعال در بهبود و گسترش فضاهای عمومی گفتگو کردم: اتهان کنت، معاون طراحی یک پروژه برای فضاهای عمومی. این پروژه در سال 1975 توسط فرد کنت شروع شد تا به گسترش کار ویلیام وایت، یک طراح شهری و نویسنده که در هزاران همایش در سراسر دنیا شرکت کرده تا فضاهای عمومی را ارتقاء دهد، بپردازد.

یکی از موضوعاتی که عملاً در سال‌های اخیر مطرح شده و البته وارد بسیاری از پژوهشکده‌ها شده است یک احساس جهانی از نیاز به اصلاح فضاهای عمومی است. آیا این دولت‌ها هستند که اولویت را به فضاهایی مثل پیاده روها می‌دهند، یا تلاش‌های بیشتر توسط شهروندان انجام می‌شوند و یا حتی اعضای سازمان مسکن ملل متحد، به صدور یک قطعنامه در مورد فضای عمومی می‌پردازند. چرا همه این اتفاقات در حال حاضر به وقوع می‌پیوندند؟

فکر می‌کنم که برای یک مدت طولانی، فضای عمومی به دلایل بسیار و میزان تمرکز مابین دولت و مؤسسات غیرانتفاعی، به نوعی نزول پیدا کرده است. ولی حالا شاهدیم که این جریان، شکل هدایتگر به خود گرفته و به صورت یک موضوع مهم درآمده که به وسیله آن می‌توانیم به بررسی بهتر تمام دامنه‌های مسائل دیگر، از نقطه نظر تناسب و تعادل برای پیشرفت اقتصادی و به منظور آفرینش فرهنگی و نمایش مجموعه ای از حقوق اساسی افراد بپردازیم. جنبش‌های پیشگامی وجود داشته‌اند که ممکن است زیست محیطی و یا حتی مربوط به اعضای دفتر مسکن سازمان ملل باشند که متمرکز بر خانه سازی و توسعه اقتصادی و رفع نابرابری‌ها و بی عدالتی‌ها هستند، ولی فضای عمومی به اندازه یک دلیل یا توجهی که باید بر آن تمرکز شود، تعریف نشده است. به نظر می‌رسد که تمام گروه‌هایی که به فضای عمومی گرایش دارند، به آن به عنوان مکانی برای بحث‌های کارشناسی در مورد موضوعات مختلف می‌نگرند.

موضوع مالکیت بسیار مطرح می‌شود، هم مالکیت خصوصی در برابر مالکیت عمومی و برای فضای عمومی مورد استفاده، یا موضوعات مرتبط با تصمیم سازی در رابطه با اینکه فضای عمومی چگونه ساخته و مورد استفاده قرار گیرد. درحال حاضر از کجا لازم است که این بحث‌ها را آغاز نماییم؟

موضوع مهمی که در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته، بحث حاکمیت بر فضا می‌باشد که در واقع توجه به فرهنگ مکان محور حاکمیت می‌باشد. اینکه تصمیمات چگونه گرفته می‌شوند و فرآیندی که از طریق آن، فضاهای عمومی به وجود می‌آیند نیز باید مورد توجه قرار گیرند. اخیرا توجه زیادی به فرم و طراحی فضاهای عمومی شده است و مردم مطالب زیادی درباره این موضوع فرا می‌گیرند. البته هنوز اشتباهات بسیاری در زمینه فضاهای عمومی صورت می‌گیرد به خاطر این ایده که فرم به تنهایی سازنده مکان‌های فوق العاده است. در واقع بهترین کار این است که در ابتدا به ایجاد تقاضا برای فرم مناسب بپردازیم و سپس به طراحی دقیق بر اساس حاکمیت قلمرو عمومی اقدام نماییم… تعداد زیادی از جوامع غیر رسمی، مدتی است که این کار را شروع کرده‌اند. هر فردی در حال تلاش برای ایجاد منفعت مکانی است و رهبری این جریان می‌تواند از هر سطحی انجام گیرد، مثلاً از طریق جامع متخصص، و یا یک شهردار یا هر فرد دیگر، ولی ایده‌های فوق العاده می‌توانند از جانب هر شخصی مطرح گردند. این یک نوع فرهنگ است که در هر ساختمانی و هر فروشنده ای در حال رقابت و مشارکت در کسب منافع در قلمرو عمومی باشد. این موضوع نسبت به فضای عمومی تجاری بسیار متفاوت است، جایی که تمام افراد برای بهره بردن از مکان تلاش می‌کنند. لذا این موضوع، در واقع بخشی از فرهنگ حاکمیت است و تا حد زیادی، مهم‌تر از فرم فضای عمومی و یا اعتبار اقتصادی آن می‌باشد.

صحبت از حاکمیت، تا حدودی مربوط به فضای عمومی می‌شود، به طوریکه حتی اعضای سازمان ملل نیز اقدام به صدور قطعنامه در مورد فضاهای عمومی نموده‌اند ولی این قطعنامه عملاً چه معنایی دارد و چگونه مشاهده خواهیم کرد که بر شهرها اثر بگذارد؟

ایده واقعی مربوط به فضاهای عمومی و ساختن مکان، به عنوان یک راهبرد اصلی برای توسعه مطرح شده است و باید دولت‌ها را تشویق کنیم که این موضوع را به عنوان یک راهبرد اصلی مؤثر در نظر بگیرند و یک روش برای وصول به اهداف حاکمیتی خود، تلقی نمایند. اعضای مسکن سازمان ملل عملاً در حال کمک به پیشرفت این نظریه به ویژه در زمینه‌هایی هستند که فضاهای عمومی را به عنوان یک موضوع اصلی در نظر نگرفته‌اند. بسیاری از افراد به فضاهای عمومی به عنوان یک موضوع تشریفاتی نگاه می‌کنند، ولی این دیدگاه باید تغییر کند و باید کمک کنیم که آن را به عنوان ابزاری برای دستیابی به بسیاری از اهداف اساسی تعریف نماییم. تلاش‌هایی در این زمینه در حال انجام هستند ولی همچنین باید به این موضوع، به عنوان سرمایه گذاری مستقیم و مناسب و کارآمد نگاه کنیم.

هیجان انگیزترین اتفاقاتی که هم اکنون در جنبش فضای عمومی در حال انجام است، کدامند؟

یکی از هیجان انگیزترین چیزها در این زمینه، افزایش توجه به موضوعی است که ما آن را پیشرفت عناصر (عوامل) راحت تر، ارزان‌تر و سریع‌تر در فضای عمومی می دانیم. در ثروتمندترین و فقیرترین کشورها، اغلب عواملی که منجر به ایجاد فضاهای عمومی پیشرفته می‌شوند، همبستگی‌های کم هزینه، برنامه ریزی و مدیریت فضا می‌باشد. این‌ها تجربیات موقت و تلاش‌هایی هستند که به بررسی مواردی می‌پردازند که با مشارکت محلی و حاکمیت و مالکیت فضاهای عمومی، قابل انطباق تر می‌باشند.

درحال حاضر راجع چه چیزهایی صحبت نکرده‌ایم، که باید بحث نماییم؟

هنوز نیاز فراوانی به در نظر گرفتن فضای عمومی به عنوان ابزاری برای ایجاد کیفیت بهتر و به معنای یک نیروی مردم سالار داریم. فضاهای عمومی در حال تحمل فشار فزاینده بی عدالتی‌ها در بسیاری از مناطق جهان هستند و برای کسب موفقیت به عنوان نیروهای کامل کننده، آن‌ها باید قوی تر و دارای فضاهای کیفی بهتری باشند (هم در کشورهای توسعه یافته و هم در حال توسعه). فضاهای عمومی مطمئناً از روش‌های گوناگونی تأثیر گذارند ولی بهترین نمونه فضاهای عمومی، آن‌هایی هستند که مردم در آن‌ها احساس آرامش و برابری بیشتری می‌کنند؛ جایی که می‌توانند با دیگران برخورد چهره به چهره داشته باشند و ارتباطات اجتماعی شکل گیرد و هر فردی، نقش خود را برای مشارکت در تجربه دیگران افزایش دهد. در فضاهای ضعیف­تر که گرایش به استفاده از گروه‌های خصوصی وجود دارد، نابرابری می‌تواند به کسب تجربه از دیگران زیان برساند. سرمایه گذاری در فضاهای عمومی منجر به ارائه رفاه، آسایش، امنیت و تبادل تجربیات هدفمند به دیگران می‌شود و یک ابزار نیرومند برای ایجاد مردم­سالاری می­باشد و برای اینکه فاصله‌ها را از بین ببریم و اقتصادهای قوی به وجود آوریم، نیاز به حرکت رو به رشد و بهبود توسعه اجتماعی داریم.

FavoriteLoadingاضافه کردن به لیست علاقه مندی ها
FacebookTwitterGoogle+PinterestLinkedIn

One Response

  1. […] اینکه چگونه جنبش شهروند محور، روابط متعارف بین مردم، فضای عمومی، مسکن، و محیط طبیعی را تغییر می دهد، می پردازند. اگر چه […]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

« »

Scroll to top